$ DOLAR → Alış: 3,56 / Satış: 3,57
€ EURO → Alış: 3,99 / Satış: 4,00

Akademik Kariyer Nedir?

Akademisyen Kimdir?

Akademisyen, üniversite ve benzeri yüksek öğrenim kurumlarında öğretimi gerçekleştiren, araştırma yapan ve özgün araştırmalarıyla alanına katkıda bulunan kişilere verilen genel mesleki unvandır. Üniversitelerde ve araştırma kurumlarında görev yapan öğretim yardımcıları olançevirmenler, uzmanlar, öğretim planlamacıları, araştırma görevlileri (üniversite asistanı), okutmanlar ve öğretim görevlileri ile öğretim üyeleri olan yardımcı doçentler, doçentler,araştırma profesörleri, profesörler ve ordinaryüs profesörler farklı derecelerden akademisyenlerdir (Kaynak: Wikipedia)

Yüksek lisans ve doktora yapan kişiye akademisyen mi denir?

Hayır. Yüksek lisans ve doktora yapan kişi akademik çalışma yapan kişidir. Ancak akademisyen sıfatına sahip olması için aşağıdaki soruda belirtilen ünvanlardan birine sahip olmalıdır.

Öğretim Üyesi, Öğretim Görevlisi, Araştırma Görevlisi.. Bunlar Nedir?

En özet haliyle;

Öğretim üyesi              : Yardımcı Doçent, Doçent ve Profesör

Öğretim yardımcısı   : Araştırma görevlisi, Çevirmen, Okutman, Öğretim görevlisi, Uzman

İster araştırma görevlisi olsun, ister uzman olsun, isterse öğretim görevlisi olsun, hatta isterse bir lisede öğretmen olsun doktorasını bitirmiş her kişi yardımcı doçentliğe başvuru yapma hakkına sahiptir.

Araştırma Görevlisi, Öğretim Görevlisi ile Öğretim Üyesi arasında ne fark var?

Araştırma görevlisi bir danışman eşliğinde “öğretim üyeliğine hazırlanan” kişidir. Ders vermez. Yükümlülüğü yüksek lisansını ve doktorasını yapmak, alanında kendini geliştirmek ve öğretim üyeliğine hazırlanmaktır.

Öğretim üyesi yardımcı doçent, doçent veya profesör ünvanlarından birine sahip kişidir.

Öğretim Görevlileri öğretim üyesi değildir. Öğretim görevlileri üniversitelerde “yalnızca” ders veren kişidir. Ancak akademik kariyer yapmak gibi bir zorunluluğu yoktur. Örneğin lisans mezunu olarak öğretim görevliliğine başlayan kişi isterse hiçbir zaman yüksek lisans veya doktora yapmayabilir. İsterse yapabilir ve doktoradan sonra yardımcı doçent olmayı hedefleyebilir.

NASIL AKADEMİSYEN OLUNUR?

Öğretim Görevlisi, Uzman, Okutman, Çevirmen olmak için ne yapmak lazım?

Öğretim görevlisi alımları Yüksek Öğretim Kurulu’nun  “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Naklen veya Açıktan Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği” uyarınca yapılmaktadır. Bu yönetmeliği dikkatlice okumanız gerekmektedir.

YÖNETMELİK LİNKİ 

Örnek olarak yönetmelikten bir bölüm sunalım:

(4) Öğretim Görevlisi kadrosuna başvuru için aranacak özel şartlar şunlardır: 

  1. a) Lisans düzeyinde eğitim yapılan birimlere (rektörlüğe bağlı bölümler dâhil) başvuracak öğretim görevlisi adaylarında en az yüksek lisans mezunu veya lisans mezunu olmak şartıyla en az alanında beş yıl tecrübeli olmak,

 

  1. b) Güzel Sanatlar Fakülteleri, Eğitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri, Konservatuarlar ile ön lisans (2 yıllıklar*) düzeyinde eğitim yapılan birimlere başvuracak öğretim görevlisi adaylarında en az lisans mezunu olmak ve belgelendirmek kaydıyla ** alanları ile ilgili iki yıl tecrübeli olmak.

 

* parantez bizim tarafımızdan eklenmiştir

** SGK dökümü ile

Uzman, çevirmen gibi kadrolar için yönetmeliğe bakabilirsiniz.

Öğretim Görevlisi, uzman veya çevirmen olduktan sonra doktora yaparsak öğretim üyesi olabilir miyiz?

Evet. Her ne kadar bu kadrolarda iken doktora yapma zorunluluğunuz olmasa da, yapmanız halinde Yardımcı Doçentliğe başvuru hakkınız vardır.

Doktora yapan herkes yardımcı doçent olabilir mi?

Hayır. Devletin doktora yapan herkesi yardımcı doçent olarak atama zorunluluğu yoktur. Araştırma görevlileri dahi doktoralarını bitirdiklerinde yardımcı doçent olacak diye bir kaide yoktur. Yardımcı doçent kadroları üniversitelere YÖK tarafından verilmektedir. YÖK’ün bu kadroyu vermesi halinde üniversite kadroyu ilana çıkarır ve şartlar tutuyorsa başvuru yaparsınız.

Bu kadrolar için yaş sınırı var mı?

Yalnızca araştırma görevlisi olmak için ilk başvuru tarihi itibariyle 35 yaşını doldurmamış olmak gerekir.

Bunun dışındaki kadrolar için yaş sınırı yoktur.

Bu kadrolara girmek için torpil mi gerek?

Hayır. İlk bölümde yüksek lisans alımlarında torpille ilgili verdiğimiz cevap bu soru içinde geçerlidir.

Bu kadroların ilanları nerededir?

https://yoksis.yok.gov.tr/ilansayfa/

Araştırma Görevlisi olmak için ne yapmam gerekiyor?

Araştırma görevlisi alımları iki türlüdür:

  • CARİ USÜL (Eski usül)
  • ÖYP (Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı)

Cari usül araştırma görevlisi alım süreci;

Örnek: Uşak Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü’nün araştırma görevlisine ihtiyacı vardır. Elinde YÖK’ten alınmış bir kadro boşluğu ilanı varsa bu ilanı çıkarır. Şartlarını belirler. Örneğin şartlarına

  • “işletme bölümü mezunu olmak ve işletme bölümünde yüksek lisans yapıyor olmak”,
  • Lisans mezunu olmak ve işletme bölümünde yüksek lisans yapıyor olmak (yani lisans bölümü farketmez)

Vs. yazabilir. Siz bu ilanı gördüğünüzde başvurmak istiyorsanız istenen belgeleri süresi içerisinde üniversiteye ulaştırırsınız. Aynı yüksek lisans alımlarında olduğu gibi öncelikle başvuranlar puan sırasına dizilir. Kadroya alınacak kişi sayısı kaç ise bunun 4 katı kadar kişi sınava çağırılır. Bu durumda 5. Kişiden itibaren olanların başvurusu elenmiş olur. Daha sonrasında yazılı sınav yapılır (sözlü yapılmıyor).

Cari usülden alınan araştırma görevlisi sayısı oldukça azdır.

Cari Usül alım ilanları için link:

https://yoksis.yok.gov.tr/ilansayfa/

ÖYP nedir?

ÖYP mazisi uzun olmayan bir araştırma görevlisi alımı usülüdür. Henüz 4 yıldır uygulanmaktadır. Cari usüle göre epey farklıdır. Yazılı veya sözlü hiçbir sınav yapılmaz. Yalnızca “ÖYP PUANINIZ” esas alınır.

YÖK’ün ÖYP sayfası : http://www.yok.gov.tr/web/oyp

ÖYP Puanı Nedir?

Alan Sınav Puanı ile ÖYP araştırma görevlisi kadrolarına başvuracak adayların ÖYP puanının hesaplanmasında lisans not ortalamasının % 20’si, Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavı (ALES) puanının % 25’i, Alan Sınav Puanının % 40’ı ve varsa Yabancı Dil Sınavı Puanının % 15’i dikkate alınır.

(Lisans ortalaması 4 üzerinden olanlar bunu 100’lük sisteme çevirecek. Bu çevirme işlemiyle ilgili google’dan YÖK NOT DÖNÜŞÜM TABLOSU olarak arama yapınız).

ÖYP Alımları nasıl yapılıyor? 

Öncelikle YÖK her yıl için alacağı yaklaşık kişi sayısını belirleyip ilan ediyor. Örneğin bu sene 2000 kişi alınacak diyor (yaklaşık).

Yıl içerisinde 3-4 kere kadro açıklanıyor. Ne zaman olacağı konusunda bir netlik olmasa da çoğunlukla Temmuz, Ekim, Aralık aylarında kadro açıldığı görülmekte.

Örneğin Temmuz ayı geldiğinde YÖK 1000 kişilik bir kadro ilanı açıyor. Burada sizin bölümünüz olabilir de, olmayabilir de. Ya da bölümünüzle ilgili 1 kadro da çıkabilir 40 kadro da çıkabilir. Sizin istediğiniz şehirde çıkadabilir, çıkmayadabilir. Bunların hepsi belirsizdir. Bu nedenle kadro açıklanmasını beklemek stresli bir süreçtir çünkü önceden hiçbir tahmininiz olmaz genellikle.

Kadrolar açıklandığında son başvuru tarihi duyurulur. O tarihe kadar YÖK’ün sisteminden tercih yaparsınız. 10 tercih hakkınız bulunur. Tıpkı üniversite sınavında yaptığımız tercihler gibi belirli bir kadroyu tercih edenler arasından en yüksek ÖYP puanına sahip olan kişi kadroya atanır. Herşey bu kadar basittir.

ÖYP’de torpil işler mi?

ÖYP araştırma görevlisi alımlarında torpil olması fizik kuralları açısından mümkün değildir. Herşey ÖYP puanınıza dayanır.

  1. a) Dil sınavına girmedim.
  2. b) Dil puanım çok düşük.

ÖYP’ye başvuramaz mıyım?

ÖYP’ye başvurmanız için asgari dil puanı uygulaması yoktur. Başvuruda sadece “varsa” dil puanınızın %15’i alınır. O nedenle dil puanınız 10 bile olsa başvururken bunu belirtin.

ALES’e girdim. Lisans ortalamamı biliyorum. ÖYP Puanımı hesapladım. Peki bu puanlar yeter mi?

Grubumuzda en çok sorulan sorular arasında “ALES’im X, lisans ortalamam Y ise öyp olur mu?” sorusu yer almaktadır.

Bu soruya geçerli bir cevap verilemez. Çünkü öncelikle kimse sizin bölümünüzü bilmemektedir.

Yapmanız gereken tek şey 4 yıldır bölümünüzle ilgili yapılan alımlarda gerçekleşen taban ve tavan puanları incelemektir. Bunun dışında kimsenin söylediği “yerleşirsin”, “yerleşemezsin maalesef”, “belki yerleşirsin” gibi cevaplara itibar etmeyiniz.

Taban ve tavan puan araştırmasını detaylandıralım:

Örnek 1: Örneğin sizin için “aman yerleşeyim de neresi olursa olsun” cümlesi geçerliyse, “Bölüm bazında taban ve tavan puanlara” bakmalısınız. Yani böylece örneğin 2014 Temmuz alımlarında İlköğretim Matematik Öğretmenliği Türkiye çapında en düşük X, en yüksek Y puanıyla alım yapmıştır gibi bir sonuca varırsınız.

Örnek 2: “İlla da X şehrini istiyorum” ya da “İlla da Y üniversitesini istiyorum” diyorsanız bu durumda “Fakülte Bazlı Taban ve Tavan Puanlara” bakmalısınız. Örneğin İşletme mezunusunuz ve İstanbul’da bir kadro almak istiyorsunuz. İstanbulda İşletme hangi üniversitelerin fakültelerinde varsa bunun bir listesini çıkarmakla başlayabilirsiniz. Daha sonra “Fakülte bazlı taban ve tavan puanlardan” örneğin Boğaziçi Üniversitesi İİBF en düşük ve en yüksek kaçla almış bunu öğrenmiş olursunuz.

Taban ve tavan puan araştırması yapmak ÖYP’ye hazırlanan herkes için en önemli ve öncelikli konudur. Bunu yapmadığınız takdirde alesten, dilden kaç almanız gerektiğini asla öngöremezsiniz.

Bir kişinin lisans ortalaması örneğin 79 olsun. ÖYP’nin kendi bölümünden açtığı kadroların taban puanı 85 olsun. Bu durumda bu kişi “ÖYP puanımı 85 yapmak için ales ve dilden kaç almam gerekir” sorusunun cevabını çok rahatlıkla verebilecektir.

TABAN VE TAVAN PUANLARLA İLGİLİ TABLOLARI GOOGLE’DA ARAYARAK KOLAYLIKLA ELDE EDEBİLİRSİNİZ.

ÖYP’ye atandıktan sonra ne oluyor?

Öncelikle dil puanınız önemli. İki durum söz konusu

1) Dil puanınız 65’den düşük ise;

ÖYP sizden 65 dil puanı almanızı ister. Atanırken dil puanınız 65’in altında ise, üniversiteniz sizi bir dil merkezine yönlendirecektir (genelde Ankara, İstanbul, İzmir, Trabzon, Antalya ve bunun gibi “Yabancı Dil Merkezi’ne” sahip diğer şehirler). 6 ay burada dil eğitimi alırsınız. Bu eğitime gitmeden önce size 30.000 liralık bir senet imzalatılır. 6 ay bittiğinde atandığınız üniversiteye geri dönersiniz. Dil puanı aldığınız süre içinde lisansüstü eğitime başlayamazsınız, ancak maaşınızı alırsınız.

Öyp’ye ilk atama tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde 55 almanız gerekir. 55 aldıysanız 2. Yıl içerisinde bunu mutlak surette 65’e çıkarmalısınız. Aksi takdirde işinize son verilecektir. Ayrıca üniversite sizden 30.000 liralık senedi ödemenizi isteyebilir.

(Atandığınızdaki puanınız 55-65 arasında ise 65 puan almak için 2 değil 1 yılınız var)

2) Dil puanınız 65’den yüksek ise;

Lisans üstü eğitime başlayabilirsiniz. Atandığınız üniversitede yüksek lisans/doktora yok ise sizi başka bir üniversiteye gönderirler. Gönderirken 120.000’liralık bir senet imzalatılır. Bu nedenle başka bir üniversiteye gönderildiyseniz, araştırma görevlisi olduğunuz sürece, ÖYP’den hiçbir şekilde istifa edemez ve kadronuzu başka bir yere aldıramazsınız. Gittiğiniz bu üniversitede ne kadar kaldıysanız, geri döndüğünüzde o kadar mecburi hizmetle yükümlü olursunuz (Yardımcı doçentlikten itibaren). Mecburi hizmet boyunca da istifa edemezsiniz, başka bir üniversiteye geçemezsiniz. Örneğin Mardin Üniversitesi’ne atanıp Ege Üniversitesi’ne yüksek lisans ve doktora için gönderildiyseniz ve burada 6 yıl kaldıysanız, yardımcı doçent olduktan sonra Mardin Üniversitesi’nde 6 yıl görev yapmanız gerekecektir.

Ancak atandığınız üniversitede yüksek lisans/doktora yapabiliyorsanız başka bir yere gitmenize gerek kalmaz. Senet imzalamazsınız ve bu durumda mecburi hizmetiniz de olmaz. Araştırma görevliliğinden istediğiniz zaman istifa edebilir, başka bir üniversiteye geçebilirsiniz.

ÖYP’yi kazanıp gitmezsem ne olur?

ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosuna atanmaya hak kazandığı halde göreve başlamayanlar, göreve başladıktan sonra istifa edenler, 10 uncu madde uyarınca kurumlarınca ilişikleri kesilenler ile ÖYP araştırma görevlisi kadrosunda bulunanlar üç yıl süre geçmeden yeniden ÖYP araştırma görevlisi kadrolarına başvuramazlar, bu süre geçtikten sonra yapılacak ilk başvuruda ÖYP puanı % 10 oranında düşürülür (Kaynak: oyp.com.tr).

ÖYP’ye başvurmak için yüksek lisansa başlamış olmam mı gerekir?

Bu kadro ilanındaki şartlara bağlıdır. Kadrolar genellikle çok çeşitli çıkmaktadır. Örneğin İşletme bölümü için alınan bir kadroyu ele alalım. İlanlar şöyle olabilir:

  • İşletme bölümü mezunu olmak
  • İşletme bölümü mezunu olmak ve işletme bölümünde yüksek lisans yapıyor olmak
  • İşletme bölümü mezunu olmak veya işletme bölümünde yüksek lisans yapıyor olmak
  • İktisadi İdari Bilimler Fakültesi bölümlerinden birinden mezun olmak
  • İşletme bölümü mezunu olmak veya işletme bölümünde yüksek lisans yapıyor olmak veya yapmış olmak veya işletme bölümünde doktora yapıyor olmak
  • …….

Bu tarz ilanlar çıkabilir. Kadroya başvururken “VE”, “VEYA” gibi kelimelere çok dikkat etmelisiniz. Şartlarınıza uymayan bir ilana yanlışlıkla başvurursanız birdaha hiçbir zaman ÖYP başvurusu yapamazsınız.

ÖYP Araştırma görevlilerinin maaşı ne kadardır?

2014 Haziran itibariyle araştırma görevlisi maaşı 2.350 TL’dir. Gelişmekte olan üniversite sınıfındaki üniversiteler bu maaşa ek olarak ödeme yapmaktadır. Bunlar çoğunlukla doğu illerimizdeki üniversitelerdir. Geliştirme ödenekleri 1000 liraya kadar çıkabilmektedir. Böylelikle bazı illerimizde araştırma görevlileri 3500 TL’ye yakın maaş alabilmektedir.

(Bu dosyada verilen tüm bilgiler öneri ve genel bilgi mahiyetindedir. İlgili kurumların yönetmeliklerinde değişiklikler olabilir ve bu dosyadaki bazı süreçler zaman içerisinde değişebilir. Bu durumda grubumuz sorumluluk kabul etmemektedir. Bu nedenle akademisyenliği düşünen kişilerin yönetmelikleri takip etmesi önerilir)

                                                                                                                                                                   Yaşar Alkan


Lisansüstü Eğitim  Nedir? Nasıl Yapılır?


 

Burs Başvurusu Akademik İlanlar ALES ALES Sonuçlar ALES Puan Hesaplama ALES Soruları YÖKDİL Nedir? YÖKDİL Puan Hesaplama YLSY Nedir? MEB Bursu